Araçlarda
Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık
Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz
veya Sıvılaştırılmış Petrol Gazi ile Çalışan Pozitif Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin Emisyonlarına Karşı Alınacak
Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinde (2005/55/AT) Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik (22.12.2009 t. 27440 s. R.G.)
Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:
MADDE 1 – 24/10/2007 tarihli ve 26680 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Araçlarda Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına
ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz veya Sıvılaştırılmış Petrol Gazı İle
Çalışan Pozitif Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin
Emisyonlarına Karşı Alınacak Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin
(2005/55/AT) başlığı “Ağır Hizmet Araçları ve Motorlarının
Emisyonları (Euro IV ve Euro V) İle İlgili Tip Onayı Yönetmeliği
(2005/55/AT)” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 2 nci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; bütün motorlu araçların gaz ve parçacık
hâlindeki kirleticilerini, emisyon kontrol cihazlarının faydalı ömrünü,
dolaşımdaki araçların ve motorların uygunluğunu ve araç üzerinde teşhis
(OBD) sistemlerini, 21/4/2009 tarihli ve 27207 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6) Bakımından
ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip
Onayına İlişkin Yönetmeliğe ((AT) 715/2007) göre tip onayı verilen M1,
N1, N2 ve M2 kategorisindeki araçların motorları hariç olmak üzere, 4 üncü
maddenin (e) bendinde belirtilen motorları kapsar.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 3 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu
maddesine dayanılarak ve Avrupa Birliğinin 2005/55/EC Direktifine paralel
olarak hazırlanmıştır.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü
maddesinin (a), (b) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Araç: Referans kütlesi 2610 kg’ı aşan, 28/6/2009 tarihli ve 27272
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip
Onayı Yönetmeliğinin (2007/46/AT) 3 üncü maddesinde tarif edilen herhangi
bir aracı,
b) Güçlendirilmiş çevre dostu araç (EEV): Ek I’in 6.2.1 numaralı
maddesindeki çizelgelerin C satırında müsaade edilen emisyon sınır değerlerine
uygun olan bir motorla tahrik edilen aracı,”
“e) Motor: Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin
(2007/46/AT) 3 üncü maddesinde belirtildiği şekilde ayrı teknik ünite
olarak tip onayı verilebilen ve bir aracın tahrikine neden olan kaynağı”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinin (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) 9 uncu maddenin (g) bendi ile 10 uncu ve 11 inci maddelerin uygulanması
için gerekli tedbirler, Ek XI’den Ek XVI’ya kadar olan eklerde (2005/78/EC
Direktifinin Ek II ila Ek VII) belirtilmiştir. Ek XV sıkıştırmalı ateşlemeli
motorlu araçlar ve bu tür motorların tip onayı için, Ek XVI ise kıvılcım
ateşlemeli motorlu araçlar ve bu tür motorların tip onayı için uygulanır.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 31/12/2009 tarihinden önce tip onayı almış
referans kütlesi 2610 kg’ın altındaki N1, N2 ve M2 kategorisi araçların
motorları dışındaki sıkıştırma ateşlemeli motorlar ve gaz motorları
ile ilgili kapsam genişletmelerinde imalatçının talebi hâlinde 1/7/2010
tarihine kadar bu Yönetmeliğin 2008/74/EC Direktifi doğrultusundaki değişiklik
hükümleri uygulanmaz.”
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek
I’in;
a) 1 numaralı maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Bu Yönetmelik; bütün motorlu araçların gaz ve parçacık hâlindeki
kirleticilerine, emisyon kontrol cihazlarının faydalı ömrüne, dolaşımdaki
araçların ve motorların uygunluğuna, araç üzerinde teşhis (OBD)
sistemlerine ve Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5 ve
Euro 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda
Motorlu Araçların Tip Onayına İlişkin Yönetmeliğe ((AT) 715/2007) göre
tip onayı verilen M1, N1, N2 ve M2 kategorisindeki araçların motorları hariç
olmak üzere, 4 üncü maddede belirtilen motorlara uygulanır. Bu Yönetmeliğin
2008/74/EC Direktifi doğrultusundaki değişikliğin yürürlüğe girmesinden
itibaren referans kütlesi 2610 kg’ın altındaki N1, N2 ve M2 kategorisi araçlarda,
yeni onaylar için Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5
ve Euro 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda
Motorlu Araçların Tip Onayına İlişkin Yönetmeliğin ((AT) 715/2007) 9 uncu
maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki tarihlere kadar ve tip onayı
mevcut araçların kapsam genişletmeleri için söz konusu Yönetmeliğin aynı
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen tarihlere kadar tip
onayı verilmeye devam edilir.”
b) 2.1 numaralı maddesinin sonuna aşağıdaki
tarifler eklenmiştir.
“Referans kütle
Aracın yürür vaziyetteki kütlesinden 75 kg’lık sürücü kütlesinin
çıkartılması ve buna 100 kg’lık bir kütlenin eklenmesiyle bulunan kütledir.
Aracın yürür vaziyetteki kütlesi
Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin (2007/46/AT) eki
Ek I’in 2.6 numaralı maddesinde açıklanan kütledir.”
c) Aynı eke aşağıdaki madde eklenmiştir.
“4.5 İmalatçının talebi hâlinde, bu Yönetmeliğe göre verilen
tamamlanmış aracın tip onayının kapsam genişletmesi referans kütlesi 2610
kg’ın altındaki tamamlanmamış araç için yapılır. İmalatçının,
tamamlanmamış araca monte edilmesi beklenen bütün karoseri kombinasyonlarının
aracın referans kütlesini 2610 kg’ın üzerine artırdığını göstermesi
hâlinde, tip onaylarının kapsamı genişletilir.”
ç) Aynı eke, 6.2 numaralı maddesinin dördüncü
paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir.
“Benzinli motorlarda, Ek XVI’da (2005/78/EC Direktifi Ek VII) belirtilen
deney işlemleri uygulanır. Dizel motorlarda, Ek XV’deki (2005/78/EC
Direktifi Ek VI) duman opaklığı için deney işlemleri uygulanır.”
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin eki Ek II’de yer alan Ek
II İlave 1’e, bu Yönetmeliğin EK 1’indeki 8.4,
8.4.1, 8.4.1.1 ve 8.4.1.2 numaralı maddeler ile aynı eke Ek
II İlave 6 eklenmiştir.
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin eki Ek III’te yer alan Ek
III İlave 1’in 2.7.4 numaralı maddesi bu Yönetmeliğin EK
2’sinde belirtildiği şekilde değiştirilmiş, aynı İlaveye
6.5 ve 6.6 numaralı maddeler
eklenmiştir.
MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin eki Ek VI’da yer alan Ek
VI İlave 1’e bu Yönetmeliğin EK 3’ünde belirtilen
maddeler eklenmiştir.
MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin eki Ek
XIV’te (2005/78/EC’nin Ek V) yer alan 1 numaralı maddedeki ikinci bölüm
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Bölüm 2: Yönetmeliğin numarası - 2005/55/AT”.
MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğe bu Yönetmeliğin EK
4’ünde yer alan Ek XV ve Ek
XVI eklenmiştir.
MADDE 13 – Bu Yönetmelik 31/12/2009 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 14 – Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
EK 1
"8.4 Motor performansları (duman opaklığının ölçülmesi için)
8.4.1 BM/AEK (UN/ECE) Regülasyonu 24'ün Ek 4'ünün madde 2'sinde
belirtilen altı ölçme noktasındaki güç
8.4.1.1 Deney tezgahı üzerinde ölçülen motor gücü:
.................................................................
8.4.1.2 Araç tekerlekleri üzerinde ölçülen güç:
........................................................................
| Motor devri (min-1) |
Ölçülen güç (kW) |
| 1…………………………………………… |
…………………………………………… |
| 2…………………………………………… |
…………………………………………… |
| 3…………………………………………… |
…………………………………………… |
| 4…………………………………………… |
…………………………………………… |
| 5…………………………………………… |
…………………………………………… |
| 6…………………………………………… |
……………………………………………" |
"Ek II İlave 6
Yol değerlilik deneyi için gerekli şartlar
A. Karbon monoksit emisyonlarının ölçülmesi(*)
3.2.1.6 Motorun normal rölanti devri (tolerans dahil)
………...........................................min-1
3.2.1.6.1 Motorun yüksek rölanti devri (tolerans dahil)
………........................................min-1
3.2.1.7 İmalatçı tarafından beyan edilen, motor rölantide iken egzoz gazında
yüzde hacim olarak karbon monoksit muhtevası (**) %.........................
(sadece pozitif ateşlemeli motorlar)
B. Duman opaklığının ölçülmesi
3.2.13 Absorpsiyon katsayısı sembolünün yeri (sadece sıkıştırma ateşlemeli
motorlar): ..........
4 Transmisyon (v)
4.3 Motor volanının atalet
momenti:.......................................................................................
4.3.1 Vites boştayken ilave atalet
momenti:...................................................................
_____________________________________
(*) Bilgi dokümanındaki numaralama, tip onayı çerçeve yönetmeliğinde
(Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği (2007/46/AT) kullanılan
numaralamaya uygundur.
(**) Toleransı belirtin."
EK 2
"2.7.4 Parçacık numune alma
Tam deney işlemi için tekli bir filtre kullanılır. Deney çevrimi işleminde
belirtilen örnek tartma faktörleri, her bir münferit çevrim modu sırasında
egzoz kütle akışı ile orantılı numune alınmasıyla hesaba katılır.
Bundan dolayı, 6.6 numaralı maddedeki etkin tartma faktörleri ile ilgili
kriterlerin sağlanması için bu işlem, numune akış oranı, numune alma süresi
ve/veya seyreltme faktörü ayarlanarak elde edilebilir.
Her modda numune alma süresi, 0,01 tartma faktörü başına en az dört
saniye olur. Numune alma her bir moda mümkün olduğunca geç olmak zorundadır.
Parçacık numune alma her bir modun bitiminden önce 5 saniyeden erken olmamak
üzere tamamlanır."
"6.5. Belirli emisyonun hesaplanması
Parçacık emisyonu aşağıdaki şekilde hesaplanır:

6.6 Etkin tartma faktörü
Her bir mod için etkin tartma faktörü Wfei aşağıdaki şekilde
hesaplanır:

Etkin tartma faktörlerinin değeri, 2.7.1 numaralı maddesinde listelenen
tartma faktörlerinin ± 0,003 içindedir (rölanti mod için 0,005)."
EK 3
"1.5 Karter emisyonları deney sonuçları:
..........................................................................
1.6 Karbon monoksit emisyonları deney sonuçları
| Deney |
CO değeri
(% hacim) |
Lambda 1) |
Motor devri (min-1) |
Motor yağı sıcaklığı (oC) |
| Düşük rölanti devri |
|
Uygulanmaz |
|
|
| Yüksek rölanti devri |
|
|
|
|
| 1) Lambda formülü: Ek IV, İlave 1 |
1.7 Duman opaklığı deney sonuçları
1.7.1 Kararlı devirlerde:
| Motor devri (min-1) |
Anma akışı G (Litre/saniye) |
Sınır absorpsiyon değerleri (m-1) |
Ölçülen absorpsiyon değerleri (m-1) |
| 1………… |
………………… |
……………… |
……………… |
| 2………… |
………………… |
……………… |
……………… |
| 3………… |
………………… |
……………… |
……………… |
| 4………… |
………………… |
……………… |
……………… |
| 5………… |
………………… |
……………… |
……………… |
| 6………… |
………………… |
……………… |
……………… |
1.7.2 Serbest ivmelenme deneyleri
1.7.2.1 Ek XV'in (2005/78/EC'nin Ek VI) madde 4.3'üne uygun olarak motor
deneyi
| Azami motor devri yüzdesi |
Beyan edilen motor devrinde azami tork yüzdesi m-1 |
Ölçülen absorpsiyon değeri m-1 |
Düzeltilmiş absorpsiyon değeri m-1 |
| |
|
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
1.7.2.2 Serbest ivmelenme altında
1.7.2.2.1 Absorpsiyon katsayısının ölçülen değeri:..............................................................
m-1
1.7.2.2.2 Absorpsiyon katsayısının düzeltilmiş değeri:..........................................................m-1
1.7.2.2.3 Absorpsiyon katsayısını gösteren sembolün araç üzerindeki
yeri:………………………………………
1.7.2.3 Ek XV'in (2005/78/EC Direktifi Ek VI) Madde 3'üne göre araç deneyi
1.7.2.3.1 Düzeltilmiş absorpsiyon değeri:…………………………………………………
m-1
1.7.2.3.2 Çalıştırmadaki motor
devri:.....................................................................................devir/dakika
1.7.3 Beyan edilen net azami güç: ......................................
devir/dakikada....................... kW
1.7.4 Opasimetrenin markası ve
tipi:……………………………………………………………
1.7.5 Motor tipinin başlıca özellikleri
1.7.5.1 Motor çalışma prensibi: Dört zamanlı/iki zamanlı *)
1.7.5.2 Silindirlerin sayısı ve yerleşimi:……………………………………………………………
1.7.5.3 Silindirler
kapasitesi:…………………………………………………………………
cm3
1.7.5.4 Yakıt beslemesi: Doğrudan püskürtme/dolaylı püskürtme *)
1.7.5.5 Aşırı yükleme donanımı: Evet/hayır *)
______________________________
*) Uygulanmadığında iptal ediniz (birden fazla giriş uygulandığında hiçbir
şeyin silinmesine gerek olmadığı durumlar vardır)."
EK 4
"Ek XV
Duman opaklığının ölçülmesi
1 Giriş
1.1 Bu Ek, sıkıştırma ateşlemeli motorlardan çıkan egzoz
emisyonlarının opaklığının ölçülmesi şartlarını açıklar.
2 Düzeltilmiş absorpsiyon katsayısının sembolü
2.1 Düzeltilmiş absorpsiyon katsayısının sembolü, bu deneyin
uygulandığı araç tipine uygun her araca takılır. Sembol, onay tarihinde
serbest ivmelenme altındaki deney sırasında elde edilen, m-1 olarak ifade
edilen düzeltilmiş absorpsiyon katsayısı rakamını çevreleyen dikdörtgen
olmak zorundadır. Deney yöntemi 4 numaralı maddede açıklanmıştır.
2.2 Bu sembolün açık olarak okunabilir ve silinmez olması gerekir.
Sembol, Ek VI'da gösterilen tip onay belgesinin eklentisinde belirtilen,
dikkati çeken ve kolaylıkla ulaşılabilir bir yerine yerleştirilir.
2.3 Şekil 1, sembolün bir örneğini göstermektedir.
Asgari ölçüler b = 5,6 mm

Yukarıdaki sembol düzeltilmiş absorpsiyon katsayısını 1,30 m-1 olarak göstermektedir.
3 Özellikler ve deneyler
3.1 Özellikler ve deneyler, 3.2 numaralı maddede belirtilen hariç,
BM/AEK Regülasyonu 24'ün üçüncü kısmının, 24 numaralı maddesinde
belirtilenlerdir.
3.2 BM/AEK Regülasyonu 24'ün 24 numaralı maddesinde Ek 2'ye yapılan
atıf, bu Yönetmeliğin Ek VI'sına yapılmış sayılır.
4 Teknik şartlar
4.1 Teknik şartlar, 4.2, 4.3 ve 4.4 numaralı maddelerde
belirtilenler hariç, BM/AEK Regülasyonu 24'ün eki Ek 4, Ek 5, Ek 7, Ek 8, Ek
9 ve Ek 10'da belirtilenlerdir.
4.2 Tam yük eğrisi boyunca kararlı hızlarda deney
4.2.1 BM/AEK Regülasyonu 24'ün Ek 4 ünde yer alan madde 3.1'de Ek
1'e yapılan atıf, bu Yönetmeliğin Ek II'sine yapılmış sayılır.
4.2.2 BM/AEK Regülasyonu 24'ün eki Ek 4'ün 3.2 numaralı maddesinde
belirtilen, tipi onaylanan araca/motora karşı emisyon sınırlarına uygun
olan referans yakıt, bu Yönetmeliğin Ek IV'ündeki referans yakıt olarak
anlaşılır.
4.3 Serbest ivmelenmede deney
4.3.1 BM/AEK Regülasyonu 24'ün eki Ek 5'in 2.2 numaralı maddesinde
Ek 2, Çizelge 2'ye yapılan atıf, bu Yönetmeliğin Ek VI'sının 1.7.2.1
numaralı maddesinin altındaki çizelgeye yapılmış sayılır.
4.3.2 BM/AEK Regülasyonu 24'ün eki Ek 5'in 2.3 numaralı maddesinde
Ek 1'in 7.3 numaralı maddesine yapılan atıflar, bu Yönetmeliğin Ek II, İlave
6'da 4 numaralı maddeye yapılmış sayılır.
4.4 "AEK" "(ECE)" sıkıştırma ateşlemeli
motorlarının net gücünü ölçme yöntemi
4.4.1 BM/AEK Regülasyonu 24'ün eki Ek 10'un 7 numaralı maddesinde
bu Ek'in İlavesine yapılan atıflar, bu Yönetmeliğin Ek II'sine yapılmış
sayılır.
4.4.2 BM/AEK Regülasyonu 24'ün eki Ek 10'un 7 ve 8 numaralı
maddelerinde Ek I'e yapılan atıflar, bu Yönetmeliğin Ek II'sine yapılmış
sayılır."
"Ek XVI
Benzin yakıt kullanan s.i (kıvılcım ateşlemeli) motorların tip onayı
şartları
Kısım 1
Karbon monoksit emisyon deneyi
1 Giriş
1.1 Bu kısım, rölanti devirlerde (normal ve yüksek) karbon
monoksit emisyonlarını ölçen deney işlemini açıklar.
1.2 Normal rölanti devrinde, egzoz gazlarındaki müsaade edilen
azami karbon monoksit muhtevası imalatçı tarafından belirtilendir. Bununla
birlikte, azami CO muhtevası hacim olarak % 0,3'ü aşamaz. Yüksek rölanti
devrinde, imalatçının şartnamesine uygun olarak motor devri en az 2 000
min-1 ve Lambda değeri 1 ± 0,03 olmak üzere egzoz gazlarındaki azami karbon
monoksit muhtevası hacim olarak % 0,2'yi aşamaz.
2 Genel şartlar
2.1 Genel şartlar, 83 numaralı BM/AEK Regülasyonunun* 5.3.7.1 ila
5.3.7.4 numaralı maddelerinde belirtilenlerdir.
2.2 İmalatçı, 2.1 numaralı maddede belirtilen şartlara dayanarak,
Ek VI'da belirtilen çizelgeyi tamamlamak zorundadır.
2.3 İmalatçı, 2.1 numaralı maddede tip onayının verildiği
tarihte kaydedilen Lambda değerinin doğruluğunu, teknik servis tarafından
tip onayının verildiği tarihten 24 ay içinde imal edilen araçları temsil
edecek şekilde teyit eder. Değerlendirme, imalat araçlarındaki araştırmalar
ve çalışmalara dayanarak yapılır.
3 Teknik şartlar
3.1 Genel şartlar, 3.2 numaralı maddede belirtilenler hariç, 83
numaralı BM/AEK Regülasyonu Ek 5'inde belirtilenlerdir.
3.2 83 numaralı BM/AEK Regülasyonu Ek 5'in ikinci bölümünün 2.1
numaralı maddesinde belirtilen referans yakıtların, Regülasyonun (Euro 5 ve
Euro 6'yı uygulayan Regülasyon) Ek IX'unda yer alan yakıt özelliklerine
uygun referansa atıf yapması gerekir.
Kısım 2
Karter gazları emisyonlarının doğrulanması
1 Giriş
1.1 Bu kısım, karter gazları emisyonlarının doğrulanması işlemini
açıklar.
1.2 Bu kısıma uygun olarak deneye tabi tutulduğunda, motorun karter
havalandırma sistemi herhangi bir karter gazı emisyonunun atmosfere çıkmasına
izin veremez.
2 Genel şartlar
2.1 Deneyin yapılması için genel şartlar 83 numaralı BM/AEK Regülasyonu
eki Ek 6'nın 2 numaralı maddesinde belirtilenlerdir.
3 Teknik şartlar
3.1 Teknik şartlar 83 numaralı BM/AEK Regülasyonu eki Ek 6'nın 2
ila 6 numaralı maddesinde belirtilenlerdir.
______________________________
* Avrupa Birliği Resmi Gazetesi L 70, 9.3.2007, s. 171"
| Yönetmeliğin Yayımlandığı
Resmî Gazete'nin |
| Tarihi |
Sayısı |
| 24/10/2007 |
26680 |
Araçlarda
Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık
Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz veya
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı İle Çalışan Pozitif Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin Emisyonlarına Karşı Alınacak
Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (2005/55/AT) 2. maddesinin
yukarıdaki Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki şekli aşağıdadır.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;
a) Karayolunda kullanılan araçların sıkıştırma ateşlemeli
(dizel) motorlarına ve doğal gaz veya LPG kullanan pozitif ateşlemeli
motorlarına ayrı teknik ünite olarak AT tip onayı belgesi ve bu motorların
yerleştirildiği, 24/9/2003 tarihli ve 25239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Motorlu Araçların Motorlarından Çıkan Gazların Havayı Kirletmesine Karşı
Alınacak Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğine (70/220/AT) göre tip
onayı verilmiş olan N1, N2 ve M2 sınıfındaki araçlar ile teknik olarak müsaade
edilen azami yüklü kütlesi 3,5 tondan küçük veya eşit M1 sınıfındaki
araçlar hariç olmak üzere, araçlara AT tip onayı belgesi veya ulusal tip
onayı belgesi verilmesine ilişkin hususları,
b) Sıkıştırma ateşlemeli motorlarla donatılan bütün
motorlu araçlar ile doğal gaz veya LPG yakıtlı pozitif ateşlemeli motorla
donatılan bütün motorlu araçların gaz ve parçacık halindeki
kirleticileri, araç üzerinde teşhis (OBD) sistemleri, emisyon kontrol
cihazlarının faydalı ömrü ve kullanımdaki araçların/motorların
uygunluğu ile ilgili hususları
kapsar.
Araçlarda
Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık
Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz veya
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı İle Çalışan Pozitif Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin Emisyonlarına Karşı Alınacak
Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (2005/55/AT) 3. maddesinin
yukarıdaki Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki şekli aşağıdadır.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanununun 29 uncu maddesine dayanılarak,
b) Avrupa Birliğinin 2005/55/EC direktifi ve bunu değiştiren
2005/78/EC 2006/51/EC ve 2006/81/EC direktiflerine paralel olarak
hazırlanmıştır.
Araçlarda
Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık
Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz
veya Sıvılaştırılmış Petrol Gazı İle Çalışan Pozitif Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin Emisyonlarına Karşı Alınacak
Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (2005/55/AT) 4. maddesinin
(a), (b) ve (e) bentlerinin yukarıdaki Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki
şekli aşağıdadır.
a) Araç: Teknik olarak müsaade edilen azami yüklü kütlesi
3,5 tondan küçük veya eşit M1 sınıfındaki araçlar hariç, sıkıştırma
ateşlemeli veya gaz yakıtlı motorla tahrik edilen, MARTOY'un Ek II’sinde
tarif edilen herhangi bir aracı,
b) Güçlendirilmiş çevre dostu araç (EEV): Yönetmeliğin
Ek I’inin 6.2.1 numaralı paragrafında belirtilen çizelgelerin C satırında
belirtilen müsaade edilen emisyon sınır değerlerine uygun olan bir motorla
tahrik edilen aracı,
e) Sıkıştırma ateşlemeli veya gaz yakıtlı motor:
MARTOY'un 4 üncü maddesinde tarif edilen ayrı teknik ünite olarak tip onayı
verilebilen, bir aracın tahrikine neden olan kaynağı
Araçlarda
Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık
Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz veya
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı İle Çalışan Pozitif Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin Emisyonlarına Karşı Alınacak
Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (2005/55/AT) 13. maddesinin
(a) bendinin yukarıdaki Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki şekli aşağıdadır.
a) 9 uncu maddenin (g) bendi ile 10 uncu ve 11 inci maddenin
uygulanması için gerekli tedbirler, Yönetmeliğin Ek XI’den
Ek XIV’e
kadar olan eklerde (2005/78/EC direktifinin Ek II ila Ek IV’ü) belirtilmiştir.
Araçlarda
Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık
Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz veya
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı İle Çalışan Pozitif Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin Emisyonlarına Karşı Alınacak
Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (2005/55/AT) EK 1 inin 1
numaralı maddesinin yukarıdaki Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki şekli
aşağıdadır.
Bu yönetmelik; sıkıştırma ateşlemeli motorlarla donatılan bütün
motorlu araçların gaz ve parçacık halindeki kirleticilerine, emisyon kontrol
cihazlarının faydalı ömrüne, dolaşımdaki araçların/motorların uygunluğuna
ve araç üzerinde teşhis (OBD) sistemlerine ve doğal gaz veya LPG yakıtlı
pozitif ateşlemeli motorla donatılan bütün motorlu araçların gaz ve parçacık
halindeki kirleticilere, emisyon kontrol cihazlarının faydalı ömrüne, dolaşımdaki
araçların/motorların uygunluğuna ve araç üzerinde teşhis (OBD)
sistemlerine ve 70/220/AT Yönetmeliğine (70/220/EEC Konsey direktifi) 1) göre
tip onayı verilmiş olan N1, N2 ve M2 kategorisindeki araçların sıkıştırma
ateşlemeli motorları ve N1 kategorisindeki araçların doğal gaz veya LPG yakıtlı
pozitif ateşlemeli motorları hariç olmak üzere, bu Yönetmeliğin 4 üncü
maddesinde (2005/55/EC Madde 1) belirtilen sıkıştırma ateşlemeli ve pozitif
ateşlemeli motorlara uygulanır.
Araçlarda
Kullanılan Sıkıştırma Ateşlemeli Motorlardan Yayılan Gaz ve Parçacık
Halindeki Kirleticilerin Emisyonlarına ve Araçlarda Kullanılan Doğalgaz veya
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı İle Çalışan Pozitif Ateşlemeli
Motorlardan Yayılan Gaz Kirleticilerin Emisyonlarına Karşı Alınacak
Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (2005/55/AT) eki
Ek III’te yer alan Ek III İlave 1’in 2.7.4 numaralı maddesi
yukarıdaki Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki şekli aşağıdadır.
2.7.4 Parçacık numune alma
Deney çevrimin tamamı için bir filtre kullanılmalıdır. Deney çevrimi
işleminde belirtilen örnek ağırlıklandırma faktörleri, çevrimin her bir
münferit modu esnasında egzoz kütlesi akışına orantılı numune almak
suretiyle göz önünde bulundurulmalıdır. Bundan dolayı, bu, Madde 5.6'daki
etkin ağırlıklandırma faktörleri karşılanacak şekilde numune debisini,
numune alma süresini ve/veya seyreltme oranını ayarlayarak elde edilebilir.
Mod başına numune alma süresi, 0,01 ağırlıklandırma faktörü için en
az 4 saniye olmalıdır. Numune alma, her bir mod içerisinde mümkün olduğu
kadar geç yapılmalıdır. Parçacık numunesi alınması, her bir modun
bitiminden 5 saniyeden önce olmayacak şekilde tamamlanmalıdır.