Ayakkabının Üst Kısım ve Dış Tabanının Sınıflandırmadaki Önemi
Ayakkabıların sınıflandırılmasında, ayakkabının üst kısım (yüz) ve dış tabanını oluşturan malzemeler belirleyici rol oynar.
Üst Kısım
- Üst kısım, ayakkabının tabanının üzerinde kalan ve ayağın üstünü ve yanlarını kaplayan bölümdür. Yüz
ölçüleri, kalça dahil ayağı ve bütün bacağı kapsayan çizmelerden (örneğin, balıkçı botları gibi) şerit veya
kayıştan oluşanlara (örneğin sandaletler gibi) kadar oldukça farklılık gösterir. Dili veya bilek çevresindeki
dolgular üst kısma dahil değildir.
- Üst kısım herhangi bir malzemeden olabilir. Ayakkabıların üst kısmında yaygın olarak kullanılan malzemelere örnek olarak şunlar verilebilir:
- Kauçuk
- Plastik
- Deri/suni deri
- Tekstil (dokumaya elverişli maddeler)
- Diğer (mantar, ahşap, keçe, kürk vb.)
- Üst kısım birden fazla malzemeden yapılmışsa, en geniş yüzey alanını kaplayan malzeme sınıflandırmayı belirler.
Astar oluşturan maddelerin sınıflandırmada herhangi bir etkisi yoktur.
- Sınıflandırmada bilek bağlantıları ve koruyucular, püsküller, ponponlar, örgüler, şeritler gibi süslemeler,
kopçalar ve fermuarlar gibi parçalar dikkate alınmaz.
Dış Taban
- Dış taban, ayakkabının topuk hariç, kullanılırken yere temas eden kısmıdır.
- Dış taban herhangi bir malzemeden olabilir. Ayakkabıların dış tabanında yaygın olarak kullanılan malzemelere örnek olarak şunlar verilebilir:
- Kauçuk
- Plastik
- Deri veya terkip yoluyla elde edilen kösele
- Tekstil (dokumaya elverişli maddeler)
- Ahşap
- Mantar vb.
- Sınıflandırmada, dış tabanı oluşturan ve zeminle temas eden en geniş yüzey alanına sahip malzeme esas alınır.
- Tabanda yer alan aksesuarlar ve takviye ediciler (Kabara çivileri, ökçe demirleri, çiviler, ayakkabı demirleri vb.) dikkate alınmaz.
Aşağıdaki şekiller ve metin, yüz kısmının malzemesinin nasıl belirleneceğine ilişkin bir örnek teşkil etmektedir.
Yukarıdaki şekilde yer alan ayakkabı bir deri ve dokumaya elverişli maddeden mamul bir ayakkabıdır. 64. Fasıl bağlamında yüz tespitinde, aksesuar ve takviye niteliğindeki unsurların dikkate alınmaması gerekmektedir.
Bu çerçevede yapılan değerlendirmede:
Ayakkabının yüz (üst) kısmında hangi malzemenin esas olduğunu belirlemek için, deri parçalar tek tek çıkarılarak altındaki malzeme incelenir.
1. ve 2. Deriden burun kısmına ait parçaların (1) ve ayakkabının parmak uçlarına denk gelen üst kısmının (2) kaldırılması, altta yer alan dokumaya elverişli malzemeyi (ki astar malzemesi değildir) ortaya çıkarır. 1 ve 2 no’lu deri kısımlar koruyucu bir fonksiyon gördüklerinden, takviye olarak kabul edilirler. Söz konusu 1 ve 2 no’lu deri kısımların altındaki dokumaya elverişli malzeme kısmen yüzey kısmında göründüğünden, yüz kısmının bir parçası olarak kabul edilmek zorundadır.
3. Deri kısmın (3) kaldırılması, dokumaya elverişli malzemeden oluşan alanı ve 3 no’lu kısmın altında yer alan astar malzemeyi ortaya çıkarır. Dokumaya elverişli malzeme, tüm 3 no’lu kısım boyunca uzanmadığından ve astar kısmı bir yüz olarak kabul edilmediğinden ve ağırlıklı olarak derinin altında astar malzemesi olduğundan deri kısmı herhangi bir yüz malzemesini güçlendirmez ve böylece yüzün bir parçası olarak kabul edilmek zorundadır.
4. Deri kısım (4) dokumaya elverişli malzeme kısmın üzerine dikilmiştir ve ayrıca 3 no’lu deri kısım ile çakışmaktadır. 4 no’lu kısmın altında kısmen görünen bir dokumaya elverişli malzeme bulunduğundan ve çakışan kısmın (A) altında kısmen görünen 3 no’lu deri kısım olduğundan ve 4 no’lu deri kısım yüz kısmın kenarlarına ilave dayanıklılık verdiğinden, 4 no’lu kısım takviye olarak kabul edilir. Bu şekilde, 3 no’lu deri kısım ve 3 no’lu kısmın altında yer alan dokumaya elverişli malzemeden oluşan alan hariç, 4 no’lu kısmın altındaki dokumaya elverişli malzeme yüzün parçaları olarak kabul edilmek zorundadır.
5. Bu deri kısmın (5) kaldırılması, alttaki dokumaya elverişli malzemeyi kısmen ortaya çıkarır. 5 no’lu deri kısım topuğun yüz kısmını takviye ettiğinden ve bunun altında kısmen görünen dokumaya elverişli malzeme bulunduğundan, deri bir takviye olarak kabul edilir.
6. Deriden mamul topuk takviyesinin(6) kaldırılması, astar malzemesini ortaya çıkarır ve dokumaya elverişli malzeme kısmen görünür. Dokumaya elverişli malzeme, derinin altı boyunca uzanmadığından, 6 no’lu deriden mamul topuk takviyesi yüz malzemesi üzerinde takviye fonksiyonuna haiz değildir ve böylece, bu kısım yüzün bir parçası olarak kabul edilir (takviye olarak kabul edilmez).
7. Bu deri kısmın (7) kaldırılması, bunun altında yer alan dokumaya elverişli malzemeyi kısmen ortaya çıkarır. 7 no’lu deri kısım yüzün yan kısmına ilave dayanıklılık verdiğinden, deri takviye olarak kabul edilir.
8. Deri logonun (8) kaldırılması, bunun altındaki kısmi olarak görünen dokumaya elverişli malzemeyi ortaya çıkarır. Bundan dolayı ve 64. Fasıl 4(a) no’lu Not bağlamında logo “benzeri ekler” olarak kabul edildiğinden, yüzün bir parçası değildir.
Bu inceleme sonucunda:
- Bazı deri parçaların yalnızca koruma veya dayanıklılık sağladığı (takviye olduğu),
- Bazılarının ise gerçekten yüzün bir parçası olduğu tespit edilir.
Deri kısımların yüzdeleri ile yüzün parçaları olarak kabul edilen dokumaya elverişli malzeme alanların yüzdeleri hesaplandığında, dokumaya elverişli malzemenin baskın olduğu görülür (%70 dokumaya elverişli malzeme).
Bu yüzden bu ayakkabı, yüzü dokumaya elverişli malzemeden (tekstil) yapılmış ayakkabı olarak sınıflandırılır.